Bu eğitimin amacı; finansal kuruluşlarda uzaktan müşteri kabulü ve uzaktan kimlik tespiti süreçlerini, güncel MASAK ve SPK düzenlemeleri çerçevesinde uygulamaya dönük olarak ele almaktır.
Eğitimde özellikle MASAK Genel Tebliği Sıra No: 19, Sıra No: 32 ile getirilen değişiklikler ve SPK III-42.1 / III-42.1.b düzenlemeleri esas alınarak; uzaktan müşteri kabulünde kimlik tespiti, müşteri tanıma, temsil yetkisi, gerçek faydalanıcının belirlenmesi, risk değerlendirmesi, teknolojik kontroller ve müşteri kabulü sonrasında izleme süreçleri bütüncül olarak ele alınacaktır.
1. Uzaktan Müşteri Kabulünde Mevzuat Çerçevesi
- Uzaktan müşteri kabulü ve uzaktan kimlik tespiti kavramları
- Yüz yüze ve uzaktan kimlik tespiti arasındaki temel farklılıklar
- MASAK ve SPK düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesi
- Bankacılık sektöründeki uygulamalar ve BDDK düzenlemeleri
- Kurum içi politika, prosedür ve kontrol yapısının oluşturulması
2. Masak Sıra No: 19 Kapsamında Uzaktan Kimlik Tespiti
- Uzaktan kimlik tespitinin temel esasları
- Sürekli iş ilişkisi tesisinden önce kimlik tespitinin tamamlanması
- Gerçek kişi ve gerçek kişi tacirlerde kimlik tespiti
- Kimlik belgesinin doğrulanması
- Kişinin canlılığının doğrulanması
- Görüntülü, gerçek zamanlı ve kesintisiz süreç
- Kimlik bilgilerinin teyidi
- Telefon numarası doğrulaması
- Sürecin kayıt altına alınması ve denetlenebilirliği
- Hizmet alınması halinde uygulanacak kontroller
- Uzaktan kimlik tespitinin tamamlanamadığı durumlarda izlenecek yöntem
3. Masak Sıra No: 32 ile Yabancı Uyruklu Kişiler İçin Uzaktan Kimlik Tespiti
- 27 Haziran 2026 tarihli değişiklik
- Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler
- Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin yabancı uyruklu temsilcileri
- ICAO 9303 standardına uygun pasaport
- NFC ile pasaport doğrulaması
- Pasaport çipindeki verilerin kontrolü
- Görüntülü görüşme ve personel kontrolü
- Canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırması
- Adres bilgilerinin alınması ve doğrulanması
- IP, cihaz, konum ve benzeri teknik verilerin değerlendirilmesi
- Yüksek riskli müşterilere yönelik ilave kontroller
- Para transferlerine ilişkin özel düzenlemeler
- SWIFT işlemlerine ilişkin kontroller
- Dönemsel bildirim yükümlülükleri
4. SPK III-42.1 / III-42.1.B Kapsamında Uzaktan Müşteri Kabulü
(Aracı Kurumlar – Portföy Yönetim Şirketleri – Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar)
- Tebliğin kapsamı ve amacı
- Sermaye piyasası kuruluşlarında uzaktan müşteri kabulü
- Elektronik ortamda sözleşme ilişkisinin kurulması
- Gerçek kişi müşterilerin kabul süreci
- Tüzel kişi müşterilerin kabul süreci
- Kimlik ve müşteri bilgilerinin doğrulanması
- Temsil yetkisinin kontrolü
- Gerçek faydalanıcının belirlenmesi
- MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi kontrolleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı verilerinin kullanılması
- İmza sirküleri ve imza doğrulaması
- Birden fazla temsilcinin bulunması
- Mevcut müşterinin yeni tüzel kişi adına müşteri kabulü
5. Tüzel Kişilerde Müşteri Kabulü ve Gerçek Faydalanıcı
- Tüzel kişinin kimliğinin doğrulanması
- Temsilcinin kimliğinin doğrulanması
- Temsil yetkisinin teyit edilmesi
- MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi bilgilerinin karşılaştırılması
- İmza sirkülerinin kontrolü
- Ortak temsil ve birden fazla temsilci
- Temsilci ile gerçek faydalanıcı arasındaki fark
- Doğrudan ve dolaylı ortaklık yapıları
- Nihai kontrol sahibinin belirlenmesi
- Karmaşık ortaklık yapılarında gerçek faydalanıcının tespiti
- Bilgi ve belgelerde uyumsuzluk
- Gerçek faydalanıcının belirlenemediği durumlarda izlenecek yöntem
6. Teknoloji, Yapay Zekâ Ve Dolandırıcılık Riskleri
- Yapay zekâ destekli kimlik doğrulama
- Biyometrik doğrulama
- Canlılık testi
- NFC ve OCR uygulamaları
- Yüz ve fotoğraf karşılaştırması
- Sahte belge ve değiştirilmiş belge riski
- Deepfake ve görüntü manipülasyonu
- Kimlik hırsızlığı
- Sosyal mühendislik
- Hesap ele geçirme
- IP, cihaz ve konum uyumsuzlukları
- VPN/proxy kaynaklı riskler
- Teknolojik kontrollerin sınırları
- İnsan kontrolünün önemi
- Teknoloji sağlayıcılarının kontrolü
- Sistem hatalarının ve istisnaların yönetimi
- Kayıtların ve denetim izlerinin korunması
7. Müşteri Kabulü Sonrası İzleme ve Şüpheli İşlem Süreci
- Müşteri profilinin oluşturulması
- Sürekli iş ilişkisinin izlenmesi
- İşlem davranışlarının müşteri profiliyle karşılaştırılması
- Olağandışı işlemlerin tespiti
- İşlem izleme ve alarm süreçleri
- Yüksek riskli müşterilerin daha sıkı izlenmesi
- Müşteri bilgilerinin güncellenmesi
- Risk seviyesinin yeniden değerlendirilmesi
- Şüpheli işlem göstergeleri
- İlave bilgi ve belge talebi
- Uyum görevlisinin değerlendirme süreci
- Şüpheli işlem bildirimi, gizlilik yükümlülüğü
- False positive / false negative yönetimi
8. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Hatalar
- “Sistem doğruladı, müşteri kabul edilebilir” yaklaşımı
- Kimlik tespitinin yalnızca teknolojik bir süreç olarak görülmesi
- Temsilcinin gerçek faydalanıcı olarak değerlendirilmesi
- MERSİS ve Ticaret Sicili kontrollerinin formaliteye dönüştürülmesi
- Gerçek faydalanıcı araştırmasının yetersiz yapılması
- Yabancı müşterilerin risklerinin yeterince dikkate alınmaması
- Teknik verilerdeki uyumsuzlukların göz ardı edilmesi
- Yapay zekâ ve otomatik kontrollere aşırı güvenilmesi
- Personel kontrolünün zayıf kalması
- Müşteri kabulü ile işlem izleme süreçlerinin kopuk olması
- Mevzuat değişikliklerinin prosedür ve sistemlere zamanında yansıtılmaması
Bankalar, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, kripto varlık hizmet sağlayıcılar ve diğer finansal kuruluşlarda görev yapan müşteri kabul/onboarding ekipleri ve operasyon ekiplerini, finansal kuruluşlarda dijital müşteri edinim süreçlerinden sorumlu yöneticileri, uyum görevlileri ve uyum birimi çalışanlarını, mevzuat ve hukuk birimlerini, iç kontrol, iç denetim ve risk yönetimi birimlerinde görev yapanları, müşteri kabul, KYC, işlem izleme ve müşteri risk değerlendirmesi süreçlerinde çalışanları