FİNANSTA PARADİGMA DEĞİŞİMİ - Homo Economicus’tan Homo Algorithmicus’a

Eğitimin Amacı

Finans teorisinde rasyonel yatırımcı yaklaşımından davranışsal finansa, oradan algoritmik ve yapay zekâ destekli finansal piyasalara geçişi incelemek; bu dönüşümün yatırımcı davranışları, fiyat oluşumu, piyasa likiditesi, sistemik risk ve finansal güç yoğunlaşması üzerindeki etkilerini tarihsel krizler üzerinden değerlendirmektir.

Eğitimde 1987 Borsa Çöküşü, 2007 Quant Meltdown, 2010 Flash Crash, Knight Capital ve diğer algoritmik piyasa olayları kullanılarak insan kaynaklı davranışsal sapmaların, algoritmik çağda model homojenliği, eşzamanlı işlem, veri bağımlılığı ve algoritmik refleksivite gibi yeni risk biçimlerine nasıl dönüşebileceği ele alınacaktır.

Eğitim İçeriği

• Geleneksel finans ve rasyonel yatırımcı yaklaşımı
  1. Homo Economicus kavramı
  2. Markowitz, Sharpe ve Fama yaklaşımı
  3. Risk-getiri optimizasyonu
  4. Etkin piyasa hipotezi
  5. Rasyonalite ve arbitraj varsayımları
• Davranışsal finansın ortaya çıkışı
  1. Homo Psychologicus kavramı
  2. Kahneman, Tversky ve Thaler’in katkıları
  3. Aşırı güven
  4. Kayıptan kaçınma
  5. Sürü davranışı
  6. Çıpa etkisi (Anchoring), Bulunabilirlik Sezgisi(availability) ve Geçmiş Eğilimleri Geleceğe Yansıtma (extrapolation).
  7. Finansal balonlar ve yatırımcı psikolojisi
• 1987 Borsa Çöküşü ve otomatik işlemlere geçiş
  1. 1987 Black Monday
  2. Portfolio insurance
  3. Program trading
  4. Otomatik satış ve geri besleme mekanizmaları
  5. Bireysel rasyonalite ile sistemik irrasyonellik arasındaki fark
• Davranışsal finanstan algoritmik finansa geçiş
  1. Homo Algorithmicus kavramı
  2. Quantitative yatırım stratejileri
  3. High Frequency Trading
  4. Model homojenliği
  5. Benzer veri ve benzer modellerin oluşturduğu sistemik risk
  6. İnsan davranışından algoritmik eşzamanlılığa geçiş
• Algoritmik piyasa krizleri
  1. 2007 Quant Meltdown
  2. 2010 Flash Crash
  3. Knight Capital olayı
  4. Haber ve veri kaynaklı algoritmik işlemler
  5. 2014 Treasury Flash Rally
  6. Likiditenin aniden ortadan kalkması
• Davranışsal yanlılıklardan hesaplamasal kırılganlıklara
  1. Aşırı güven ve overfitting
  2. Anchoring ve training-data dependence
  3. Sürü davranışı ve model homojenliği
  4. Panik ve synchronized deleveraging
  5. Yanlış inanış ve model misspecification
  6. Bilişsel Yanlılık (Cognitive bias) ve Hesaplamalı yanlılık (computational bias) ayrımı
• Algoritmik refleksivite ve yeni sistemik riskler
  1. Refleksivite kavramı
  2. Veri-model-işlem-fiyat geri besleme döngüsü
  3. Momentum ve otomatik işlem
  4. Model ve veri homojenliği
  5. Ani likidite çekilmesi
  6. Ağ ve platform yoğunlaşması
• Pasif yatırım ve finansal gücün yoğunlaşması
  1. Aktif yatırımdan pasif yatırıma geçiş
  2. Endeks fonlarının büyümesi
  3. Kurala dayalı sermaye tahsisi
  4. Varlık yönetim sektöründe yoğunlaşma
  5. Ortak hissedarlık (Common ownership)
  6. Sahiplik, oy hakkı ve ekonomik güç ilişkisi
  7. Fiyat keşfinin değişen yapısı
• Yapay zekâ çağında bilgi asimetrisi
  1. Geleneksel bilgi avantajı
  2. Veri ve hesaplama kapasitesi avantajı
  3. Alternatif veri kullanımı
  4. Model geliştirme kapasitesindeki farklılıklar
  5. Finansal piyasalarda teknolojik güç yoğunlaşması
• Algoritmik finansın düzenlenmesi ve gözetimi
  1. Algoritmik işlemlerin gözetimi
  2. Model riski ve stres testi
  3. Devre kesici (Circuit breaker) uygulamaları
  4. Model çeşitliliği ve sistemik risk
  5. Algoritmik şeffaflık
  6. Yapay zekâ kullanımında düzenleyici sorunlar
• Finansal piyasaların geleceği
  1. Algoritmik Oligopol
  2. Demokratik Yapay Zekâ
  3. Regülasyonlu Denge
  4. Etkin piyasadan algoritmik piyasaya geçiş
  5. Geleceğin finansal krizlerinin olası yapısı